Genetyczna droga do otyłości

Genetyczna droga do otyłości

Naukowcy amerykańscy odkryli rolę dwóch białek w kierowaniu rozwojem komórek tłuszczowych. Poznanie kolejnych genów otyłości może pomóc opracować nowe terapie tej cywilizacyjnej choroby.

Mutacje w genach kodujących białka kluczowe dla rozwoju komórek tłuszczowych, tzw. adipocytów, mogą predysponować niektórych ludzi do otyłości.

Większość ssaków utrzymuje w organizmie pulę komórek, które są potencjalnymi kanistrami na tłuszcz, tzw. pre-adipocytami. Gdy dieta zwierzęcia będzie zbyt kaloryczna, nadmiar energii zostanie w postaci tłuszczu zmagazynowany właśnie w tych komórkach, co nieodwracalnie przekształci je w adipocyty, tzn. komórki tłuszczowe. Z nich właśnie składa się tkanka tłuszczowa, która odkłada się zwierzętom w okresach poprzedzających sen zimowy, co jest przystosowaniem do przetrwania tego ubogiego w pokarm czasu. U ludzi tkanka tłuszczowa również stanowi rezerwuar energii i - zbyt często - smutną konsekwencję przejadania się.

Czynniki transkrypcyjne to olbrzymia grupa białek, które bezpośrednio kierują aktywnością określonych genów w odpowiedzi na bodźce. Wiele spośród nich reguluje procesy rozwoju i różnicowania komórek. Białka właśnie odkryte - nazwane GATA-2 i GATA-3 - tak wpływają na DNA komórki pre-adipocytu, że nie może on dojrzewać. Zatrzymują zatem pre-adipocyt w stanie, w którym niezdolny jest on napełnić się tłuszczem.

Skoro GATA-2 i -3 zatrzymują pre-adipocyty w stanie niedojrzałym, naukowcy zaproponowali model, według którego aktywność ta reguluje na poziomie komórkowym balans pomiędzy "odkładaniem" a "wydatkowaniem" energii. Im więcej bowiem magazynów na paliwo (czyli adipocytów) tym więcej paliwa można zgromadzić, im zaś aktywniejsze GATA, tym mniej tego tłuszczowego paliwa można zmagazynować. Zatem osoby, których czynniki GATA byłyby zbyt mało aktywne (np. w wyniku mutacji) byłyby z góry skazane na rozwój otyłości.

W poszukiwaniu cudownej odchudzającej tabletki naukowcy mogą zatem sięgnąć i po regulatory białek GATA. Wprawdzie nie wiadomo czy podobne białka występują i pełnią podobną rolę u ludzi, jednak łatwo sobie wyobrazić zastosowanie aktywatorów GATA jako leków przeciw otyłości. Przedtem jednak trzeba stwierdzić, czy ludzie pochodzący z rodzin o dziedzicznych tendencjach do otyłości mają w genach kodujących GATA jakieś charakterystyczne mutacje. Kolejnym zastosowaniem, tym razem dla inhibitorów GATA, byłaby terapia schorzeń wywołujących gwałtowną i nadmierną utratę wagi, takich jak AIDS, gdzie obserwuje się zjawisko tzw. lipodystrofii, czyli zaniku tkanki tłuszczowej.

Pierwsze geny związane z otyłością odkryto na początku lat dziewięćdziesiątych. Kilka z nich odpowiada za prawidłową pracę mitochondriów i wiąże się z gospodarką energetyczną. "Ob" i "db" np. to geny odpowiedzialne za produkcję "hormonu otyłości" - leptyny i jej receptora, występującego w komórkach tkanki tłuszczowej.

"Badań tego typu było już wiele. Naukowcy odkryli już też, który gen powoduje uczucie nasycenia. Jednak otyłość to wynik kombinacji wielu czynników: genów i wychowania, diety i trybu życia".

Badania wykazały, że ponad 40 proc. obywateli Wielkiej Brytanii cierpi na nadwagę lub otyłość. W Polsce dolegliwość ta dotyczy 25 proc. ludzi.

reklama

Woman

www.klubodchudzania.pl www.antykoncepcja.net www.astmaoskrzelowa.pl